Atelier Bart Verbeke

Restauratie en schoonmaken van schilderijen

Restauratie betekent een kunstwerk behandelen met tot doel de oorspronkelijke toestand en uitstraling zo goed als mogelijk te benaderen. Dit houdt in dat de beschermlagen worden afgedund, historische toevoegingen worden weggenomen, beschadigingen hersteld en dit op een uiterst veilige wijze. Dit vergt een goede kunsthistorische voorkennis, wetenschappelijk onderbouwde benadering en een omzichtige behandeling van ieder kunstwerk.
Belangrijk daarbij is de kennis van de gebruikte materialen, rekening houdend dat alle toevoegingen reversibel zijn in de toekomst, te verwijderen zijn zonder schade aan het origineel te veroorzaken.
Restauratie helpt het origineel uitzicht van het werk terug tot uiting te brengen, waardoor het beter geapprecieerd kan worden en zo een meerwaarde met zich brengt.

Schilderijen worden moeilijk leesbaar door roet- stof of vetneerslag op het oppervlak. Verwijderen ervan gebeurt boven de vernislagen die een beschermlaag vormen boven de originele schildering. Veelal heeft het afhalen van deze vervuiling afdoende resultaat vooral na brand- of rookschade wordt deze werkwijze

De meest voorkomende vernissen zijn op basis van plantaardige oliën die onder invloed van licht oxideren. Dit veroorzaakt een vergeling tot sterke verdonkering van het beeld. Bij het afdunnen van de vernissen komt de originele schildering en coloriet vrij te liggen.

Een kunstwerk werd soms geheel of lokaal bijgeschilderd, gecorrigeerd of geretoucheerd. Dit gebeurde meestal met olieverven die op hun beurt gaan verkleuren en zich aftekenen ten aanzien van de originele schildering. Deze worden, indien storend of niet ter zake, afgedund of geheel verwijderd.

Een scheur, een deuk, een kras of slijtage van de verflaag kan mogelijk of best lokaal hersteld worden zonder grote of gehele restauratie van het kunstwerk.

Verzwakt linnen of te grote schade dwingt ons soms om het geheel doek te doubleren. Een extra linnen wordt over de achterzijde van het origineel gekleefd als steun.

Na de conservatiebehandelingen en reinigingen kan een beschadigd beeld gerestaureerd worden. Lacunes worden gevuld, genivelleerd en daarna geretoucheerd. Dit gebeurt eerst met waterverf waarna een tussenvernis wordt aangebracht.  Afwerkingretouches worden aangebracht, met zuiver pigmenten, in kunst- of organische harsen als bindmiddel.

Vernissen vormen een beschermlaag over een schilderij en zijn zeker nodig op olieverfschilderijen. Bij voorkeur passen wij satijnglansvernis toe.

Bart Verbeke